Uitbreiding van de Wet Vifo per 1 januari 2027: gevolgen voor fusies & overnames
De Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) krijgt per 1 januari 2027 een ruimer toepassingsbereik. Door de uitbreiding met nieuwe technologiegebieden kunnen meer ondernemingen te maken krijgen met een meldplicht bij het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Dit kan gevolgen hebben voor de voorbereiding, structurering en uitvoering van fusies, overnames en investeringen. Wat verandert er en waar moeten ondernemers, kopers en investeerders rekening mee houden?
De Wet Vifo is op 1 juni 2023 ingevoerd en dient onder meer de continuïteit van vitale processen te waarborgen, strategische kennis en informatie te beschermen en ongewenste afhankelijkheden van andere landen te voorkomen. Ten behoeve daarvan heeft de minister van Economische Zaken de mogelijkheid om bepaalde investeringen, fusies en overnames vooraf te toetsen.
De meldplicht geldt voor vitale aanbieders, beheerders van bedrijfscampussen en ondernemingen die beschikken over sensitieve technologie. Een voorgenomen transactie die onder de wet valt, dient vooraf te worden gemeld bij het Bureau Toetsing Investeringen (BTI), een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. Het BTI beoordeelt vervolgens of de transactie risico’s oplevert voor de nationale veiligheid. Afhankelijk van de beoordeling, kunnen aan een transactie voorwaarden worden verbonden of, in het uiterste geval, kan deze worden verboden.
Veranderingen per 1 januari 2027
Sinds de invoering in 2023 vallen onder meer defensietechnologie, quantumtechnologie, fotonica, halfgeleiders en bepaalde dual-use goederen onder de meldplicht van de Wet Vifo. Het kabinet breidt nu het toepassingsbereik uit met zes nieuwe technologiegebieden:
- Biotechnologie, waaronder synthetische celtechnologie, stamceltechnologie, genbewerking (gene editing) en genomica (genomics);
- Kunstmatige intelligentie (AI), in het bijzonder toepassingen voor identificatie, impersonatie (deepfakes) en systemen die gebruikmaken van geo-data en gegevens uit netwerksensoren;
- Geavanceerde materialen-technologie, bijvoorbeeld materialen voor energieopslag en -transpor en voor tweedimensionale materialen waarvan onder meer de optische, elektrische en magnetische eigenschappen gericht kunnen worden beïnvloed;
- Nanotechnologie;
- Sensor- en navigatietechnologie; en
- Nucleaire technologie voor medisch gebruik.
Daarnaast worden informatiebeveiliging en laser-satellietcommunicatie, die al onder de Wet Vifo vielen, aangemerkt als zeer sensitieve technologie. Dit onderscheid is relevant, omdat voor zeer sensitieve technologie een lagere meldingsdrempel geldt.
De uitbreiding betekent overigens niet dat iedere onderneming die bijvoorbeeld AI ontwikkelt of toepast automatisch meldingsplichtig wordt. De precieze activiteiten en technologieën van de onderneming zijn bepalend.
Wanneer ontstaat een meldplicht?
Bij ondernemingen met reguliere sensitieve technologie geldt de meldplicht in beginsel wanneer een investeerder zeggenschap verkrijgt. Voor ondernemingen met zeer sensitieve technologie is de drempel lager: ook de verkrijging of vergroting van significante invloed kan een melding vereisen. Dit kan bijvoorbeeld al aan de orde zijn bij een belang van 10% van de stemrechten of bij specifieke governance- en benoemingsrechten.
Dit laatste is vooral relevant voor venture-capital-, private-equity- en groeifondsen. Zeker nu de Wet Vifo geen omzet- of transactiewaardedrempel kent en niet is beperkt tot buitenlandse investeerders, kan ook een minderheidsinvestering meldingsplichtig zijn. De nieuwe regels kunnen bovendien van toepassing zijn op transacties die vóór 1 januari 2027 zijn ondertekend, maar pas op of na die datum worden afgerond. Transacties die vóór 1 januari 2027 al zijn voltooid, vallen niet onder de uitbreiding.
Impact op transacties
Een meldingsplicht heeft wezenlijke gevolgen voor de transactie en de tijdlijn. Op grond van artikel 10 Wet Vifo geldt een standstill-verplichting: closing mag niet plaatsvinden voordat is meegedeeld dat geen toetsingsbesluit nodig is, dan wel een toetsingsbesluit is genomen. Een tijdige beoordeling is dus van essentieel belang. Zo kunnen partijen vaststellen of een melding nodig is en, indien dat het geval is, het meldingsdossier tijdig voorbereiden. Een volledige en goed onderbouwde melding kan bovendien helpen om aanvullende informatieverzoeken en vertraging te beperken.
Ook bij transacties die door de wijziging onder de Wet Vifo komen te vallen, zullen partijen rekening moeten houden met de gevolgen van een eventuele meldplicht voor de transactiedocumentatie. Zij zullen doorgaans vastleggen dat de overdracht pas plaatsvindt nadat het BTI heeft bevestigd dat geen verdere toetsing nodig is of de vereiste toestemming is verkregen en wie het risico draagt als toestemming uitblijft, voorwaarden worden opgelegd of de transactie uiteindelijk niet kan doorgaan.
De uitbreiding van de Wet Vifo kan het aantal meldingsplichtige transacties aanzienlijk vergroten en vraagt om extra aandacht bij investeringen en overnames in technologiebedrijven. Door de toepasselijkheid van de wet vroegtijdig te signaleren en de uitkomst te vertalen naar passende afspraken in de transactiedocumentatie, kunnen partijen vertraging en juridische risico’s zoveel mogelijk beperken.