Bedrijven schakelen internationaal marketingexperts in: wie is de auteursrechthebbende?
Bedrijven werken vaak samen met externe marketingexperts voor het maken van bijvoorbeeld huisstijlen, logo’s of slogans. Het kan voorkomen dat niet beide partijen in Nederland zijn gevestigd. Aan wie komt dan het auteursrecht toe als het bedrijf deze werken gebruikt? In artikel 8 Auteurswet (Aw) staat kortgezegd dat het auteursrecht toekomt aan de vennootschap die het werk als van haar afkomstig openbaar maakt. Partijen kunnen van deze regel afwijken. De voorzieningenrechter van Rechtbank Noord-Nederland heeft op 25 september 2026 uitspraak gedaan in een zaak waar deze situatie zich voordeed en waar de afwijking van artikel 8 Aw niet goed geregeld was.
Wat was er aan de hand?
Van 2018 tot en met januari 2025 verrichte bedrijf X voor het Duitse bedrijf Monti Werkzeuge GMBH (hierna: Monti) op basis van verschillende opdrachtovereenkomsten marketingwerkzaamheden, waaronder het maken van logo’s en slogans. Op 16 januari 2025 heeft bedrijf X haar onderneming verkocht aan bedrijf Los Compañeros B.V. (LC), een marketingonderneming. Bij deze verkoop zijn ook alle IE-rechten, waaronder de auteursrechten, overgedragen. Na beëindiging van de samenwerking in augustus 2025 vorderde LC van Monti onder meer een stakingsgebod wegens auteursrechtinbreuk, op grond van artikel 17 van de algemene voorwaarden. In dit artikel wordt afgeweken van artikel 8 Aw, waardoor de auteursrechten niet meer zouden toekomen aan Monti, maar aan bedrijf X (en dus later aan LC). Monti betwist de toepasselijkheid van deze algemene voorwaarden.
De voorzieningenrechter oordeelt dat de algemene voorwaarden niet van toepassing zijn, waardoor nooit rechtsgeldig is afgeweken van artikel 8 Aw. Monti is daarmee altijd auteursrechthebbende gebleven. De vorderingen van LC zijn afgewezen.
Artikel 8 Auteurswet
Artikel 8 Aw bepaalt dat een vennootschap de auteursrechthebbende is als zij een werk als van haar afkomstig openbaar maakt zonder dat zij daarbij een ander (natuurlijk) persoon als maker vermeldt, tenzij de openbaarmaking onrechtmatig was. Dit artikel is van regelend recht, wat betekent dat partijen ervan kunnen afwijken in bijvoorbeeld de algemene voorwaarden. Deze voorwaarden moeten dan wel rechtsgeldig van toepassing zijn verklaard.
Hoe kunnen partijen rechtsgeldig afwijken in de algemene voorwaarden?
Zijn beide partijen in Nederland gevestigd, dan gelden de artikelen 6:231 – 6:247 Burgerlijk Wetboek (BW). Deze artikelen regelen de toepasselijkheid en vernietigbaarheid van algemene voorwaarden. Zijn niet beide partijen in Nederland gevestigd, zoals in onderhavige uitspraak nu Monti in Duitsland is gevestigd, sluit artikel 6:247 lid 2 BW die regeling uit. De toepasselijkheid van de algemene voorwaarden moet dan worden beoordeeld aan de hand van de algemene regels van aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 jo. 3:33 jo. 3:35 BW). Aanbod en aanvaarding is vormvrij en kan stilzwijgend of uit gedragingen blijken. De stelplicht en (bij betwisting) bewijslast rusten op de partij die de algemene voorwaarden wil toepassen. In dit geval dus LC.
De voorzieningenrechter heeft geoordeeld dat LC haar stelling dat de algemene voorwaarden van toepassing waren onvoldoende heeft onderbouwd, om meerdere redenen. Bedrijf X heeft weliswaar in verschillende offertes en facturen verwezen naar algemene voorwaarden, maar Monti betwist de ontvangst daarvan. De offertes zijn niet ondertekend en LC heeft geen begeleidende correspondentie aangeleverd waaruit verzending of betaling is gebleken. De facturen die wel zijn betaald, bevatten dan juist weer geen verwijzing naar de algemene voorwaarden. Ook was het niet aannemelijk dat alle offertes die door LC in het geding waren gebracht aan Monti waren gericht, nu bedrijf X ook voor aan Monti gelieerde vennootschapen werkte. Ook was artikel 17 van de algemene voorwaarden nooit expliciet tussen partijen ter sprake gekomen, ondanks de grote impact voor Monti. Ten slotte varieerde de aanduiding van de voorwaarden op de stukken telkens, waardoor onduidelijk was welke voorwaarden en welke versie bedrijf X bedoelde.
LC wees voorts op een e-mail van Monti van 21 augustus 2025 aan LC, waarin Monti sprak over ‘transfer of intellectual property rights’, ter onderbouwing van de stelling dat Monti wist dat de auteursrechten niet bij haar lagen. De voorzieningenrechter verwerpt dit. Al zou Monti in deze veronderstelling zijn geweest, betekent dat niet dat die veronderstelling is gebaseerd op een tussen partijen overeengekomen afspraak.
De voorzieningenrechter oordeelt daarom dat niet kan worden aangenomen dat Monti een aanbod tot het toepassen van de algemene voorwaarden heeft aanvaard, en ook dat bedrijf X er niet gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat Monti hiermee instemde. Monti bleef hiermee de auteursrechthebbende, waardoor bedrijf X ook geen auteursrechten kon overdragen aan LC.
Tips voor de praktijk bij afwijking van regelend recht in een internationale samenwerking
- Leg afwijkingen van regelend recht expliciet vast.
- Controleer of beide partijen in Nederland zijn gevestigd. Is dat niet zo, dan gelden artikelen 6:231 – 6:247 BW niet en is aanbod en aanvaarding de maatstaf.
- Zorg voor bewijs van aanbod en aanvaarding. Verwijs in alle overeenkomsten, offertes en facturen consequent en eenduidig naar de algemene voorwaarden.
- Laat stukken ondertekenen waarin naar de algemene voorwaarden wordt verwezen.
- Bevestig schriftelijk en periodiek de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden als in de praktijk informeel de opdrachten per e-mail of telefoon worden overeengekomen.
Meer weten?
De uitspraak is te vinden onder ECLI:NL:RBNNE:2026:4257. Heeft u vragen over de IE-rechten in uw overeenkomst of algemene voorwaarden? Neem gerust contact met ons op.
